Samen Bouwen aan Bereikbaarheid in de MRA

Mooie historische steden, een rustiek polderlandschap en een ruim werkaanbod: de Metropoolregio Amsterdam (MRA) is een aantrekkelijke en veelzijdige regio. Ruim 2,4 miljoen mensen wonen hier met veel plezier. De economie groeit flink en dat trekt nóg meer bedrijven en mensen aan. Tussen 2017 en 2040 komen er zelfs nog 250.000 woningen bij.

Deze verstedelijking biedt kansen, maar heeft ook een schaduwzijde. De wegen en het openbaar vervoer hebben hun grenzen al bijna bereikt. De uitdaging is om in deze dynamiek een aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat te behouden. Dat lukt alleen door goed samen te werken. Binnen het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid werken Rijk en MRA sinds 2018 gezamenlijk aan de opgaven op het terrein van bereikbaarheid en verstedelijking.

Een terugblik op 2018 en 2019 

Na een kwartiermakersfase, is het programma begin 2018 gestart. In deze periode is er een totaalbeeld van de gezamenlijke opgave gevormd. Bij het opstellen van de opgave hebben we het hele MRA-gebied, de verschillende modaliteiten en alle mogelijke oplossingsrichtingen verkent. Denk hierbij aan het onder de loep nemen van de functie van de ringwegen en het metro- en spoornetwerk. Daarbij is gekeken hoe het netwerk van metro, tram en bus in de stad functioneert en kan bijdragen aan het oplossen van knelpunten. 

Ook de rol van de auto, fiets, nieuwe vervoersconcepten, slimme mobiliteit en gedragsverandering bij reizigers en vervoerders waren een prominent onderdeel van het onderzoek. Verder is ingezoomd op bepaalde gebieden, zoals Zuidwest Amsterdam-Schiphol-Hoofddorp, Havenstad en het Rottepolderplein. 

Ontwikkelpad 

Op basis van de gezamenlijke opgave is in 2019 een samenhangend Ontwikkelpad tot 2040 voor de hele MRA opgesteld. Kort gezegd zet het Ontwikkelpad de route uit hoe de MRA verder kan verstedelijken en welk mobiliteitssysteem daar het beste bij past. Het biedt bestuurders een hulpmiddel om vanuit een gezamenlijke koers besluiten te nemen. En het laat zien wat het effect is van besluiten op de regio als geheel. Stapsgewijs, in samenhang, met zicht op kosten en baten, en met een heldere fasering en kantelpunten. 

Metropoolregio Amsterdam

Op de agenda in 2020

Eind 2019 zijn de eerste besluiten genomen op basis van het Ontwikkelpad. Hiermee gaan we in 2020 aan de slag:

Uitvoeringsagenda 2020 - 2022

Samen met werkgevers, belangenorganisaties en kennisinstellingen gaan we flexibel werken stimuleren, fietsen aantrekkelijker maken en smart mobility en groene logistiek verder brengen. Denk bijvoorbeeld aan activiteiten van IJmond Bereikbaar, Zuidas en Breikers en Amsterdam Vaart!. Deze activiteiten zorgen voor bijna 9.000 spitsmijdingen per dag in 2020. 

De uitvoeringsagenda kent ook kleinschalige infrastructurele ingrepen, zoals de aanleg van een parallelweg op de A4 bij Schiphol en regiobreed P+R-beleid. Verder zijn de regionale uitwerking van onderdeel mobiliteit in het Klimaatakkoord en de landelijke krachtenbundeling Smart Mobility onderdeel van de uitvoeringsagenda. 

Verstedelijken nabij bestaande infrastructuur

Het Ontwikkelpad schetst waar verstedelijking kan plaatsvinden langs bestaande infrastructuur, zoals in Amsterdam-Zuidoost en de stedelijke knopen als Haarlem, Lelystad, Zaanstad, Hilversum en Purmerend. Hier zijn kleinere investeringen nodig om het systeem beter te laten functioneren. Binnen de uitvoeringsagenda wordt er per gebied een mobiliteitsaanpak opgesteld, met aandacht voor maatregelen op vlak van openbaar vervoer (spoor/metro), wegen, stedelijke bereikbaarheid en slimme en duurzame mobiliteit.

Mobiliteitssysteem bij ontwikkellocaties 

Locaties als Schiphol, Almere en Amsterdam-Oost en Havenstad groeien. Voor deze locaties onderzoeken we daarom concrete infrastructurele maatregelen voor metro-, spoor- en wegennet. Bijvoorbeeld het nieuwe MIRT-onderzoek Amsterdam Bay Area. Dit is het gebied tussen Amsterdam-Oost en Almere. 

Ook hoort hier het MIRT-onderzoek naar de internationale woon-werkas ZWASH (Zuidwest Amsterdam- Schiphol-Hoofddorp). En we voeren quick scan uit naar de westkant van Amsterdam en Havenstad. Hierin worden de opties meegenomen om het metronetwerk uit te breiden richting Schiphol en Hoofddorp en tussen Sloterdijk en Centraal Station (MASH). 

Netwerkstrategie

De netwerkstrategie is de overkoepelende mobiliteitsnetwerkstrategie voor de hele metropoolregio. Het kijkt naar het functioneren van het hele spoor- en wegennetwerk, inclusief het versterken van alternatieven voor de ring A10 en de tweede ring rond Amsterdam. Zo kunnen we vaststellen hoe we de hoofdopgaven het best kunnen oppakken en welke partijen nodig zijn om integraal aan de slag te gaan. Alle onderzoeken wegen we af tegenover andere ov- en spoorinvesteringen. 

Organisatie 

De opgave waaraan het programma in 2020 werkt is onderverdeeld in verschillende programmalijnen, die elkaar versterken:

  • Ontwikkelpad
  • Netwerkstrategie 
  • ZWASH/MASH
  • Amsterdam Bay Area
  • QuickScan Amsterdam West
  • Uitvoeringsagenda 
  • Projecten, zoals Rottepolderplein, A2 Entree, Verbinding A8/A9 en Duinpolderweg. 

Binnen het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid wordt door een groot aantal partijen samengewerkt. Al deze partijen zijn nodig, want de opgaven in de MRA zijn urgent, complex en ze overstijgen beleidsterreinen en verantwoordelijkheden van de verschillende overheidslagen. Bestuurlijke betrokkenheid is daarom cruciaal. Daarbij wordt eveneens nauw samengewerkt met programma’s als het OV-toekomstbeeld, de en de Verstedelijkingsstrategie. 

Lees meer over hoe het programma ambtelijk en bestuurlijk is georganiseerd.