Samen Bouwen aan Bereikbaarheid in de Metropoolregio Amsterdam

De metropoolregio Amsterdam (MRA) groeit. Tot 2040 komen er 250.000 woningen en veel arbeidsplaatsen bij. Met deze groei, groeit ook de mobiliteit. Maar de wegen en het openbaar vervoer hadden hun grenzen vlak voor corona al bijna bereikt. Hoe zorgen we ervoor dat de regio ook in 2040 nog goed bereikbaar is? Zodat het prettige woon- en werkklimaat behouden blijft en iedereen slim, veilig en duurzaam van A naar B kan blijven reizen? Dat lukt alleen door goed samen te werken.

Het Rijk en de MRA werken in het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid de mobiliteitsvraagstukken uit die voortkomen uit de Verstedelijkingsstrategie voor de MRA. Zo worden samenhangende keuzes gemaakt op het gebied van infrastructuur, duurzame mobiliteit en verstedelijking. Ook wordt nagestreefd de vlucht die flexibel werken en slim reizen door corona heeft genomen vast te houden, zodat de druk op de infrastructuur ook nu al wordt verlicht.

De ingezette richting van verstedelijking 

Vanuit de Verstedelijkingsstrategie weten we dat de internationale woon-werk-as tussen Zuidwest Amsterdam, Schiphol en Hoofddorp (ZWASH) en Amsterdam-Zuidoost verder wordt ontwikkeld. Dat Amsterdam nog meer gaat verdichten, zoals aan de westkant bij Haven-Stad/ZaanIJ en dat er grootschalige verstedelijking plaatsvindt van Amsterdam-Oost tot Almere (Amsterdam Bay Area). En tot slot, dat ingezet wordt op het verder verstedelijken van de middelgrote steden in de MRA, zoals Haarlem, Hilversum en Lelystad. Dit wordt ook wel de polycentrische ontwikkeling van de MRA genoemd.

Deze ontwikkelingen leiden tot 250.000 extra woningen in 2040, meer werkgelegenheid en daarmee meer verplaatsingen met alle modaliteiten.

De bijbehorende mobiliteitsopgave

De opgave van Samen Bouwen aan Bereikbaarheid is ervoor zorgen dat het mobiliteitssysteem meebeweegt met deze verstedelijkingskoers. Dus: hoe zorgen we ervoor dat het toekomstige mobiliteitssysteem zorgt voor een goede ontsluiting van bestaande en nieuwe woon- en werkgebieden? Dat het vervoer daar en bij de stedelijke knooppunten slim, veilig en duurzaam wordt ingericht? Dat we daarbij we rekening houden met andere actuele opgaven, zoals energie, klimaat en behoud van landschap en natuur? En dat we ook de kansen van gedragsverandering voor de mobiliteit benutten, zoals de lessen die we opgedaan hebben tijdens de coronapandemie.

De oplossingen

Om het mobiliteitssysteem optimaal te (blijven) benutten, bekijkt het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid per gebied welke manier van vervoer de voorkeur heeft, oftewel de voorkeursmodaliteit. In het kort:

  • In en om de stad kiezen we met name voor lopen, fietsen en (hoogwaardig) openbaar vervoer.
  • Nationaal en internationaal richten we ons meer en meer op (hoogwaardig) openbaar vervoer.
  • Autogebruik wordt afhankelijk van de herkomst of bestemming. Het is de voorkeursmodaliteit in landelijk gebied en wordt zo veel mogelijk opgevangen langs de randen van de stad, onder andere met goede P+R-voorzieningen.
  • Hetzelfde geldt voor logistieke stromen, die meer gebundeld worden in logistieke hubs langs de snelwegen.
  • Het is nodig dat we vloeiende overstappen faciliteren tussen de verschillende vervoerswijzen, zoals trein, bus en fiets. 

De uitwerking

Sinds de start van Samen Bouwen aan Bereikbaarheid in 2018 is er al veel werk verzet met bovenstaande oplossingen als uitgangpunten. Elk jaar in november worden in het Bestuurlijk Overleg MIRT de (tussen)stappen vastgesteld en besluiten genomen voor het vervolg. In 2021 wordt verder gewerkt aan de oplossingsrichtingen in 5 programmalijnen:

1. Multimodaal toekomstbeeld (voorheen: Netwerkstrategie)
2. Zuidwest-West Amsterdam Schiphol Hoofddorp (ZWASH)
3. Amsterdam Bay Area (ABA)
4. Uitvoeringsagenda
5. Ontwikkelpad

Naast deze programmalijnen bevat Samen Bouwen aan Bereikbaarheid ook een aantal projecten, zoals het MIRT-onderzoek Rottepolderplein en de verbinding A8/A9.

Organisatie

Binnen het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid wordt door een groot aantal partijen samengewerkt. Alle overheden in het samenwerkingsverband metropoolregio Amsterdam, de ministeries van IenW en BZK. Zij werken samen met vervoerders, het bedrijfsleven en kennisinstellingen.

Al deze partijen zijn nodig, want de opgaven in de MRA zijn urgent, complex en ze overstijgen beleidsterreinen en verantwoordelijkheden van de verschillende overheidslagen. Ook wordt samengewerkt met programma’s als het OV-toekomstbeeld en de Verstedelijkingsstrategie.

Lees hier verder over hoe het programma precies georganiseerd is en over de jaarlijkse BO MIRT cyclus.

Video

De metropoolregio Amsterdam – de MRA – groeit. Tot 2040 komen er 250.000 woningen en veel arbeidsplaatsen bij. Met deze groei, groeit ook de mobiliteit. Maar de wegen en het openbaar vervoer hadden hun grenzen vlak voor corona al bijna bereikt. Dus hoe zorgen we dat de regio ook in 2040 nog goed bereikbaar is? En dat het toekomstige mobiliteitssysteem goed aansluit op andere opgaven, zoals klimaat, energie, natuur en de geplande gebiedsontwikkelingen? Kortom, hoe zorgen we ervoor dat het prettige woon- en werkklimaat blijft bestaan en dat iedereen snel en veilig van A naar B kan reizen?

Dat lukt alleen door goed samen te werken. Dat doen we in het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid. Een samenwerking van de twee provincies, de Vervoerregio Amsterdam, de MRA gemeenten, Rijkswaterstaat en twee ministeries. Op deze manier werken we sinds 2018 aan de mobiliteitsvraagstukken die voortkomen uit de Verstedelijkingsstrategie voor de MRA. Zo brengen we in kaart wat de mogelijke oplossingen zijn voor het bereikbaar houden van de netwerken van spoor, openbaar vervoer, wegen en fietspaden in de MRA. We betrekken daarbij alle vervoerswijzen, overstappunten en beleidskeuzes en werken oplossingen uit. 

Tegelijkertijd werken we aan de gebiedsgerichte plannen Zuidwest Amsterdam, Schiphol en Hoofddorp, bekend als ZWASH. En aan de ontwikkeling van Amsterdam Bay Area, het gebied tussen Amsterdam-Oost en Almere. Hierin worden het uitbreiden van de Noordzuidlijn en een IJmeerverbinding onderzocht. En omdat we het niet redden met alleen investeren in nieuwe infrastructuur, zetten we ook vol in op flexibel werken en slim reizen en op het verbeteren van overstappunten. Zo spelen we bijvoorbeeld in op de vlucht die thuiswerken tijdens corona genomen heeft. De besluiten die horen bij deze mobiliteitsvraagstukken worden uitgewerkt door het programmateam en de betrokken directeuren. Uiteindelijk is het aan onze bestuurders om deze besluiten in de programmaraad vast te stellen, inclusief de investeringen en fasering. Een belangrijke mijlpaal daarin is het Bestuurlijk Overleg MIRT, waarbij de plannen ook met de minister en staatssecretaris besproken worden. 

Door op deze manier te bouwen aan bereikbaarheid maken we samenhangende keuzes op het gebied van infrastructuur, slimme en duurzame mobiliteit en verstedelijking. 
En houden samen we de Metropoolregio Amsterdam bereikbaar: nu én in 2040.

www.samenbouwenaanbereikbaarheid.nl