Het zuidwestelijk gebied van Amsterdam – met Amsterdam Zuid, Schiphol en Hoofddorp - heeft alle potentie om uit te groeien tot dé internationale entree van Nederland. De afgelopen jaren hebben verschillende partijen onderzoek uitgevoerd hoe dit gebied het beste kan worden ontwikkeld. Waarbij de economie kan groeien, er extra ruimte voor wonen komt en ook de bereikbaarheid op peil blijft. Daarnaast spelen de ontwikkelingen in de Haarlemmermeer en rondom Havenstad, Zuidas en het Schinkelkwartier; hier leven dezelfde woningbouwopgaven en mobiliteitsvraagstukken. Alle onderzoeken over dit gebied zijn nu gebundeld in de programmalijn Zuidwest Amsterdam-Schiphol-Hoofddorp (ZWASH). Gezamenlijk doen we vervolgonderzoek en werken wij de maatregelen verder uit.

ZWASH heeft een strategische positie in de Metropoolregio Amsterdam. Het ligt dicht bij de binnenstad van Amsterdam en de Zuidas en Schiphol maken er deel van uit. Via de Haarlemmermeer verbindt ZWASH de metropoolregio met de Zuidvleugel. Ook is het gebied nationaal en internationaal goed verbonden door een uitstekend ov-netwerk met verschillende grote stations en via de luchthaven. Duurzame ontwikkeling van dit gebied - met een goede balans tussen wonen en werken, bereikbaarheid, voorzieningen, groen en internationale oriëntatie - moeten ervoor zorgen dat hier de komende jaren een wervend internationaal vestigingsklimaat ontstaat.

De ontwikkelstrategie van het gebied tussen Amsterdam Zuid en Hoofddorp

De uitdagingen

Door z’n gunstige ligging en grote dynamiek biedt ZWASH veel kansen voor ontwikkeling. Maar de drukte en dynamiek verzorgen ook uitdagingen op het gebied van bereikbaarheid en woningbouw.

Er is al veel geïnvesteerd in de bereikbaarheid en ook de komende jaren staan er grote projecten gepland. Toch zal het systeem zonder extra inspanningen richting 2040 vastlopen, bijvoorbeeld op het multimodale knooppunt Schiphol. Want de benodigde extra woningen en arbeidsplaatsen leiden tot nog meer vervoersbewegingen in een toch al krap systeem. Zonder investeringen in het mobiliteitssysteem loopt de verder ontwikkeling van dit gebied vast.

Naast leefbaarheid van stad en regio is een goede bereikbaarheid, ook nationaal en internationaal, belangrijk voor de verdere ontwikkeling van het gebied. En voor het aantrekken van nieuwe, internationaal georiënteerde bedrijven, bijvoorbeeld op het vlak van kennis of innovatie. Om de bereikbaarheid te borgen is een slim, rendabel en duurzaam vervoersysteem nodig waarin alle modaliteiten worden benut: openbaar vervoer (tram, bus, metro en spoor), weg en fiets.

Hoofdoplossingen bereikbaarheid

In 2020 zijn de resultaten van verschillende onderzoeken over het ZWASH-gebied opgeleverd, zoals het MIRT-onderzoek Zuidwestkant Amsterdam Hoofddorp (ZWASH), de Quickscan Amsterdam West, regionale studies naar metro-ontwikkeling aan de westkant (MASH) en de spoorstudie Airportsprinter fase 2.

Op basis van deze resultaten is in de Programmaraad afgesproken dat de programmalijn ZWASH verder werkt aan combinatiepakketten van ov- en wegenmaatregelen met de metro als hoofdoplossing. Het programma voert daarom vervolgonderzoek uit naar effecten van doortrekken van de Noordzuidlijn in combinatie met het sluiten van de Ringlijn (tussen Isolatorweg en CS) of een Airportsprinter. Hierbij zijn de uitgangspunten van het OV Toekomstbeeld 2040 richtinggevend. Ook kijken we naar de wegen binnen het gebied, zodat we tot multimodale oplossingen en adviezen komen.

Gebiedsontwikkeling ZWASH

De integrale ontwikkelstrategie voor het gebied gaat uitgewerkt worden, waarbij ruimtelijke ordening en de economische invulling van het gebied aansluiten op de bereikbaarheidsmaatregelen. Het verbeteren van de bereikbaarheid is daarbij een randvoorwaarde voor het hoofddoel van ZWASH: de groei naar de internationale entree van Nederland. Zo kan de economische motor zich blijven ontwikkelen.

In de strategie wordt uitgegaan van een concentratie van gemengde woon- en werklocaties op de 6 knooppunten binnen de corridor, namelijk Havenstad, Zuidas, Schinkelkwartier, Schiphol Noord/Noordwest, Schiphol Centrum en de stationsomgeving van Hoofddorp. Binnen deze knooppunten kan een groot aantal woningen en arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Voor deze ontwikkelingen werkt het programma samen met de MRA Verstedelijkingsstrategie.

De ontwikkeling van Zuidwest Amsterdam-Schiphol-Hoofddorp is van nationaal belang. Alleen door de krachten van Rijk en regio te bundelen is de groei naar een goed bereikbare internationale entree haalbaar.

Planning

De onderzoeken naar zowel de integrale gebiedsontwikkelingen als de bereikbaarheid worden in 2020 voorbereid en uitgevoerd. Tijdens het BO MIRT van dit najaar worden tussenresultaten gedeeld en zal het MIRT-onderzoek ZWASH afgerond worden. Op dit BO MIRT worden dan ook de vervolgstappen bekend gemaakt.