Al jaren is de hyperspits – zo tussen 08.30 – 9.00 uur – een uitdaging in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Het coronavirus maakte hier begin 2020 abrupt een einde aan. En dat zorgde voor het besef dat reizen naar werk en onderwijs anders kan én moet. Zodat de drukte en CO2-uitstoot niet alleen nu, maar blijvend verminderen. We doen er als Rijk en regio daarom alles aan om flexibel werken en slim reizen in ons ritme te verankeren. We werken daarvoor samen met vervoerders, werkgevers en onderwijsinstellingen. Samen met hen nemen we maatregelen op maat in verschillende woon-werkgebieden.

De MRA groeit. Tot 2040 komen er 250.000 woningen en 200.000 arbeidsplaatsen bij. Met deze groei, groeit ook de mobiliteit. En dat terwijl de wegen en het openbaar vervoer hun grenzen vlak voor corona al bijna hadden bereikt. De urgentie om files terug te dringen en de drukte in het openbaar vervoer te verminderen, is groot. Daarbij ligt er een flinke opgave vanuit het Klimaatakkoord: 55% minder CO2-uitstoot in 2030 en klimaatneutraal vervoer vanaf 2050. Om deze doelen te bereiken, moeten we ons reisgedrag flink aanpassen.  

Gewoontes doorbreken

Maar ons gedrag aanpassen is nog niet zo eenvoudig. De voordelen van gespreid reizen waren ook voor de coronapandemie immers helder: met één of twee dagen per week thuiswerken en buiten de spits reizen, behoren drukke treinen tot het verleden. Ook dringen we zo het autoverbruik terug, zijn de meeste files opgelost en leveren we een aanzienlijke bijdrage aan het verminderen van CO2-uitstoot. Flexibel werken was in sommige sectoren praktisch allang mogelijk. En hoewel natuurlijk niet ieder werk deze verandering toelaat, hebben we geleerd dat het vaak vooral ons gewoontegedrag was dat ons weerhield. 

Het coronavirus heeft velen van ons noodgedwongen afgeleerd om uit gewoonte te reizen, zonder na te denken of het écht nodig is. We zijn opnieuw gaan nadenken over mobiliteit. De ochtendspits missen we als kiespijn, maar we willen wel graag collega’s ontmoeten. Uit onderzoek onder ruim 7.500 werknemers in deze regio blijkt dat de helft van de mensen met een kantoorbaan twee tot drie dagen per week thuis wil blijven werken.* Ook onderwijsinstellingen vragen we om na te denken over lesroosters met een gebalanceerde combinatie van online en fysiek onderwijs (blended learning).

Flexibel werken en slim reizen: spreiden, spreiden, spreiden 

Om ons nieuwe mobiliteitsgedrag structureel te verduurzamen, zetten we vol in op flexibel werken en slim reizen. Hoe? Door te spreiden in werkdagen, werktijden en vervoersmiddelen. Met een gezonde balans tussen thuiswerken en werken op locatie. Denk aan een werknemer die net iets eerder of later vertrekt om de spits te vermijden. Daarbij kiest hij voor de meest duurzame vervoerskeuze binnen bereik: de fiets of het openbaar vervoer. Tot slot werkt hij op donderdag een extra dag thuis.

Onze doelstellingen zijn als volgt: 

  1. We gaan voor één dag per week extra thuiswerken ten opzichte van corona, als dit een optie is. Bij voorkeur op de maandag, dinsdag en donderdag – nu de drukste reisdagen.
  2. We zetten in op het spreiden van reizen over de dag. We gaan voor 10% minder reizen tijdens de (ochtend)hyperspits.
  3. We zetten extra in op lopen, fietsen, gebruik van het openbaar vervoer en deelmobiliteit.

Maatregelen voor werkgevers, onderwijs en gebieden

Om structurele afspraken te maken over spreiding moeten we samenwerken. Dat doen we op drie verschillende niveaus. 

  1. Werkgeversaanpak
  2. Onderwijsaanpak
  3. Gebiedsaanpak

Slimme en duurzame mobiliteit 2018-2022