Amsterdam Bay Area is pakweg het gebied tussen Amsterdam-Oost en Almere. In de afgelopen jaren zijn er veel woningen gebouwd, waardoor er veel (jonge) gezinnen wonen. Natuur, cultuur en water spelen een belangrijke rol. Het gebied heeft alles in zich om de komende jaren stevig door te groeien en te voorzien in een belangrijk deel van de ruimtebehoefte in de MRA. Deze ontwikkeling biedt kansen om het landschap en de natuur te versterken en te komen tot een duurzame gebiedsontwikkeling, met nieuwe woningen en werkgelegenheid. In het MIRT-onderzoek Amsterdam Bay Area wordt onderzocht hoe dit gebied kan groeien en toch duurzaam bereikbaar kan blijven.

Twee steden, dichtbij elkaar, omringd door natuur- en recreatiegebieden. De Bay Area rondom de Amerikaanse steden San Francisco en Oakland heeft een hoogstedelijk karakter waar water een belangrijke rol speelt. Amsterdam, Almere en het tussenliggende gebied rond de ‘baai’ van het IJmeer laat zich inspireren door internationale voorbeelden en heeft daarom de titel Amsterdam Bay Area gekregen.

De ligging

Amsterdam Bay Area omvat het gebied aan de oostflank van de Metropoolregio Amsterdam (MRA), rondom het IJmeer. De Amsterdamse zijde bestaat uit de deelgebieden Zeeburgereiland en IJburg I+II. En aan de kant van Almere zijn dit Almere Poort, Almere Pampus, Almere Centrum-Weerwater met het Stationskwartier en de Floriade(wijk). Aan de zuidzijde van Amsterdam Bay Area, in de Bloemendalerpolder tussen Muiden en Weesp, komt de nieuwe wijk Weespersluis. Het omliggende veenweidegebied rondom de Vecht krijgt veel nieuwe natuur met water. Aan de noordzijde ligt de gemeente Waterland.

Het gebied grenst aan diverse rijkswegen, zoals de A1, A6, A9 en Ring A10 Noord/Oost en regionale/lokale wegen (S114, Zuiderzeeweg, N702). Verder is het goed verbonden met spoorwegen naar Amsterdam en andere landsdelen en vaarwegen (Amsterdam-Rijnkanaal, Vaarweg Amsterdam-Lemmer). En niet te vergeten, de snelfietsroutes, zoals Almere-Weesp/Amsterdam.

Amsterdam en Almere: twee steden, dichtbij elkaar, omringd door natuur- en recreatiegebieden.

Woningbouw en werk

In Amsterdam Bay Area wordt onderzocht wat de effecten zijn van verschillende ruimtelijke ontwikkelingen. Hierbij worden de hoeken van het speelveld opgezocht. Naast de bestaande afspraken uit de rijkstructuurvisie Amsterdam Almere Markermeer (RAAM) wordt bijvoorbeeld ook gekeken naar een nog sterkere verstedelijking van het Flevolandse deel van het gebied om de grote vraag naar woningen op te kunnen vangen. Om wonen en werken meer in evenwicht te brengen en daarmee de druk op de infrastructuur te verminderen, wordt onderzocht wat de economische groeimogelijkheden zijn in de Amsterdam Bay Area. De effecten van het toevoegen van extra arbeidsplaatsen worden in beeld gebracht.

Bereikbaarheid

Zeeburgereiland en IJburg zijn stadswijken met een sterke focus op water. Qua mobiliteit wordt de nadruk gelegd op fietsen en openbaar vervoer. Maar door de toename van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen neemt ook het autoverkeer toe.

Almere kenmerkt zich nu door een goede bereikbaarheid met zowel de auto als het openbaar vervoer. Bij de verdere ontwikkeling van Almere komt de nadruk meer op het openbaar vervoer te liggen. Zo zijn er plannen voor een grote woonwijk aan de IJmeer-kant van Almere: Almere Pampus. Onderzocht wordt wat de effecten zijn van een IJmeerverbinding, een directe ov-verbinding tussen Amsterdam en Almere. Deze verbinding kan er voor zorgen dat IJburg aan meerdere kanten bereikbaar wordt met het openbaar vervoer. Ook worden alternatieven onderzocht in de vorm van hoogwaardig openbaar vervoer rondom de baai en het versterken van de bestaand spoorverbinding over de Hollandsebrug.

Wonen, werken en ontmoeten op multimodale knooppunten

Bij de gebiedsontwikkeling in de Amsterdam Bay Area wordt ingezet op werken, wonen en voorzieningen in de buurt. Zo ontstaan er multimodale knooppunten. Op multimodale knooppunten komen bus, tram, trein, fiets en auto samen en kunnen mensen van de ene naar de andere vorm van vervoer overstappen. Het zijn vaak ook dynamische punten met veel bedrijvigheid. Hier ontmoeten mensen elkaar en zijn er vaak culturele, sportieve, medische of zakelijke voorzieningen.

Samen optrekken

Bij de ontwikkeling van Amsterdam Bay Area moeten we een aantal strategische keuzes maken op het gebied van ov- en weginfrastructuur. Die moeten ervoor zorgen dat het gebied zelf goed bereikbaar blijft, maar ook dat het mobiliteitssysteem in de gehele Metropoolregio Amsterdam blijft functioneren. Deze keuzes en het moment waarop we knopen moeten doorhakken, hangen vooral af van de omvang, het tempo, fasering en het type van verstedelijking in het gebied. Dergelijke langetermijninvesteringen hebben vaak een lange voorbereidingstijd. Daarom moeten we hier tijdig op voorsorteren, zonder ons nu al helemaal vast te leggen.

Het onderzoek Amsterdam Bay Area is een samenwerking van het MIRT-onderzoek Samen Bouwen aan Bereikbaarheid en het Handelingsperspectief Oostflank MRA. In Amsterdam Bay Area is één gezamenlijke projectorganisatie opgezet en worden gezamenlijke producten ontwikkeld. Besluitvorming vindt plaats in zowel de Programmaraad van SBAB als het Bestuurlijk Overleg (BO) van het Handelingsperspectief. Ook wordt nauw opgetrokken met de Verstedelijkingsstrategie van de MRA en de Stuurgroep Markermeer-IJmeer.

Planning

In de eerste helft van 2020 is het startdocument van Amsterdam Bay Area vastgesteld door de Programmaraad van SBAB en het BO van het Handelingsperspectief Oostflank MRA. In het startdocument zijn de belangrijkste opgaven, ambities en onderzoeksperspectieven opgenomen. In de zomer van 2020 vindt effectenonderzoek plaats naar onder andere bereikbaarheids- en milieueffecten en (financiële) haalbaarheid. In het Bestuurlijk Overleg MIRT in november 2020 bespreken de bestuurders de fasering en prioritering van de belangrijkste bereikbaarheidsopgaven die uit dit MIRT-onderzoek en andere onderzoeken voortkomen. 

Startdocument

In het Startdocument Amsterdam Bay Area zetten we de eerste inhoudelijke stap en leggen we de basis voor de ontwikkelstrategie. Het Startdocument is het werkdocument van het project om te komen tot besluitvorming in het najaar van 2020. Het startdocument is hiernaast onder publicaties te downloaden.