Wat hebben de keuzes op het gebied van verstedelijking voor invloed op de netwerken van openbaar vervoer, wegen en fietspaden in de MRA? Wat betekent dit voor de bereikbaarheid en leefbaarheid van nieuwe woonwijken en drukke werkgebieden? Ook als we na corona vaker blijven thuiswerken. En wat zijn dan de oplossingsrichtingen, zodat mensen op een prettige manier van A naar B kunnen blijven reizen, ongeacht of ze naar Purmerend of Parijs gaan. De beste keuzes werken we uit in het zogeheten Multimodale toekomstbeeld. De rode draad is het verbeteren van de deur-tot-deur reis.

Hoofdopgaven bereikbaarheid

In 2019 is met het Ontwikkelpad Verstedelijking en Bereikbaarheid 2040 de richting uitgezet voor het verstedelijken van de MRA en is bepaald welke mobiliteitsontwikkeling daarbij past. Vervolgens is in 2020 in de Netwerkstrategie uitgewerkt wat dit betekent voor de ontwikkeling van de mobiliteitsnetwerken (ov, fiets, wegennet, hubs) en voor de bereikbaarheid van woningen en belangrijke werklocaties.

Daarbij stonden twee hoofdopgaven op het gebied van bereikbaarheid centraal:

  • Het versterken van zowel het (inter)nationaal spoorvervoer als het regionaal/stedelijk openbaar vervoer in en om Amsterdam;
  • Het verbeteren van de robuustheid en doorstroming van het wegennet rond de MRA én het functioneren van de A10 en het versterken van de draaischijf van de MRA.

De Netwerkstrategie laat zien wat de invloed hiervan is op de mobiliteit en de netwerken van openbaar vervoer, wegen en fietspaden in de MRA - van lokaal tot regionaal, nationaal en internationaal. En het stelt oplossingen voor, zodat reizigers vanuit de MRA op een prettige manier van A naar B kunnen komen, ongeacht of ze naar Purmerend of Parijs willen. Deze strategie is daarmee ook een basis voor de keuzes in de programmalijnen Amsterdam Bay Area en ZWASH.​​

Multimodaal toekomstbeeld maakt inzichtelijk wat alle ontwikkelingen betekenen voor de toekomstige mobiliteit en netwerken in de MRA.

Multimodaal toekomstbeeld MRA: vervolg op Netwerkstrategie

Op basis van de resultaten van de Netwerkstrategie is door bestuurders tijdens het BO MIRT eind 2020 een aantal besluiten genomen over oplossingen om de MRA bereikbaar te houden. Besloten is dat de volgende thema’s verder worden verdiept en onderzocht:

  • Potentie van de fiets
  • Verbeteren en uitbreiden van hoogwaardig openbaar vervoer (HOV); onder andere uitbreiden HOV-lijnen, uitbreiden metronetwerk, versterken hoofdrailnet
  • Creëren en versterken van hubs om soepel over te stappen
  • Meer onderzoek naar de mobiliteitstransitie/gedragsverandering
  • Herontwerp van het wegennet rond Amsterdam

Op basis hiervan wordt in 2021 het Multimodaal toekomstbeeld 2040 MRA opgesteld. Hierin wordt de samenhang tussen de modaliteiten en de transitie naar een slim, duurzaam en veilig mobiliteitssysteem verder uitgewerkt. Dit toekomstbeeld wordt tijdens het BO MIRT van 2021voorgelegd. Het uitvoeren van de oplossingsrichtingen gebeurt stapsgewijs en in samenhang met (de fasering) in de verstedelijkingsstrategie en de uitvoeringsagenda.

In de volgende alinea’s leggen we kort uit wat bovengenoemde thema’s inhouden.

Potentie van de fiets

In de uitwerking van de Netwerkstrategie is gekeken naar alle modaliteiten. De fiets speelt een cruciale rol in het functioneren van het gehele multimodale systeem. En heeft daarmee een belangrijk aandeel in het in beweging houden van de hele MRA. Kijk naar de e-bike: het gebruik daarvan heeft een enorme vlucht genomen. Fietsen is niet meer een lokaal ‘dingetje’ tot maximaal 7 kilometer. Concreet is het voorstel om regionale doorfietsroutes te voltooien, de fietsroutes naar ov-knooppunten en ov-knooppunten aantrekkelijker te maken met bijvoorbeeld betere fietsparkeerplekken. Zo verbetert de reis van deur-tot-deur.

Verbeteren en uitbreiden van hoogwaardig ov

Het regionale hoogwaardig openbaar vervoersysteem (HOV) wordt verbeterd en uitgebreid om ruimte te maken voor het (inter)nationaal spoornetwerk en voor de ontsluiting van nieuwe ontwikkelgebieden, zoals bijvoorbeeld Haven-Stad en Almere Pampus. Dit is nodig omdat het huidige ov-systeem de toekomstige mobiliteitsgroei niet kan opvangen.

Hoe het HOV-systeem verder wordt ontwikkeld, wordt o.a. onderzocht en uitgewerkt in het vervolg van de MIRT-verkenningen ZWASH en Amsterdam Bay Area. Het gaat onder meer over het uitbreiden van de Noordzuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp, het aanleggen van de ontbrekende schakel in metro Ringlijn tussen Isolatorweg en Amsterdam Centraal en nader onderzoek naar de IJmeerlijn tussen Almere en Amsterdam. Daarnaast wordt gebruikgemaakt van de resultaten van het regionaal en landelijk ov-toekomstbeeld.

Soepel overstappen op hubs en ov-knopen

In de Netwerkstrategie onderscheidden we drie netwerksystemen in de MRA. Namelijk het verstedelijkte gebied waar openbaar vervoer, lopen en fiets sterk ontwikkeld zijn; het gebied tussen steden waar de trein de belangrijkste modaliteit is; en overige plekken waar de auto nog een grote rol speelt. Reizigers moeten soepel kunnen schakelen tussen die systemen, dus kunnen overstappen op andere vervoersmiddelen. Daarvoor zijn hoogwaardige stedelijke en regionale hubs nodig.

Meer onderzoek naar de mobiliteitstransitie

Er volgt meer onderzoek naar de mobiliteitstransitie, waaronder de invloed van flexibel werken en slim reizen dat door corona een vlucht heeft genomen. Dit heeft invloed op de mobiliteitsopgaven in de MRA. Het team van de programmalijn Uitvoeringsagenda van Samen Bouwen aan Bereikbaarheid werkt ook aan het verankeren van deze gedragsverandering.

In 2021 wordt onderzocht wat de mogelijke effecten en kansen van gedragsverandering zijn op de bereikbaarheid van de regio op de lange termijn. Er wordt onder andere gekeken naar kansrijke beleidsmaatregelen op gemeentelijk, regionaal en nationaal niveau. En wat het effect is van bepaalde beleidsmaatregelen op het aantal verplaatsingen en de keuze van modaliteit

Herontwerp van het wegennet rond Amsterdam (redesign wegen)
Besloten is om onderzoek te doen naar een herontwerp van het wegennet rond Amsterdam. Onderdeel hiervan is een onderzoek naar de mogelijkheden om verkeer dat niet in Amsterdam hoeft te zijn, ruimer om de stad te kunnen leiden. Bijvoorbeeld via de A5 en de A9. Zo ontstaat er meer ruimte op de huidige ring A10, doordat het doorgaande en regionale en lokale verkeer niet meer samenkomen. Maar dit lost niet alle (toekomstige) knelpunten op. In het nieuwe ontwerp gaan we ook andere voorstellen doen om het (hoofd)wegennetwerk nog optimaler te laten functioneren, ook voor de belangrijkste N-wegen en de corridors in de richtingen van Leiden/Den Haag en Alkmaar.​​​​​​

Video

Wat hebben de keuzes op het gebied van verstedelijking voor invloed op de netwerken van openbaar vervoer, wegen en fietspaden in de MRA? Wat betekent dit voor de bereikbaarheid en leefbaarheid van nieuwe woonwijken en drukke werkgebieden? Ook als we na corona vaker blijven thuiswerken. En wat zijn dan de oplossingsrichtingen, zodat mensen op een prettige manier van A naar B kunnen blijven reizen, ongeacht of ze naar Purmerend of Parijs gaan. De beste keuzes werken we uit in het zogeheten Multimodale toekomstbeeld. We signaleren kansen voor het gebruik van de fiets en e-bike. En meer en betere fietsparkeerplekken. Het regionale hoogwaardig openbaar vervoersysteem wordt verbeterd en uitgebreid om ruimte te maken voor het nationale en internationale spoornetwerk. En voor de ontsluiting van nieuwe ontwikkelgebieden. De metro speelt hierbij een belangrijke rol. Om reizigers soepel over te laten stappen op verschillende vervoersmiddelen komen er betere overstappunten met veel voorzieningen. Ook volgt er meer onderzoek naar slim en anders reizen om de effecten op de bereikbaarheid en leefbaarheid in kaart te brengen. Bijvoorbeeld de invloed van flexibel werken.

En ten slotte onderzoeken we een herontwerp - ofwel redesign - van het wegennet rond Amsterdam. We kijken hoe we de ÔdraaischijfÕ kunnen verleggen en versterken om het toenemende verkeer op te vangen. Zo komen we samen tot de beste combinatie van infrastructurele en beleidsmaatregelen om de MRA bereikbaar en leefbaar te houden. En we in 2040 ook nog soepel van A naar B kunnen reizen.

www.samenbouwenaanbereikbaarheid.nl